Chùa Quang Hoa

Chùa Quang Hoa tọa lạc tại số 31 phố Trần Bình Trọng, thành phố Hà Nội. Đây là một trong những ngôi chùa cổ có lịch sử lâu đời, mang đậm giá trị văn hóa-tín ngưỡng, gắn bó mật thiết với cộng đồng cư dân Thăng Long xưa.

Theo tấm bia “Quang Hoa tự thập phương bi” hiện còn trong chùa, ngôi chùa có nguồn gốc từ làng Quang Hoa xưa, nằm ở phía Tây làng Thiền Quang, ngày nay là khu vực công viên Thống Nhất. Bia ghi rõ vào năm Tự Đức thứ 12 (1860), dân làng Pháp Hoa đã cùng góp công đức dựng chùa. Điều này cho thấy mối liên hệ sâu sắc giữa ba làng Quang Hoa-Pháp Hoa-Thiền Quang, không chỉ về địa lý mà còn trong đời sống tín ngưỡng.

Khoảng năm 1933-1934, do quy hoạch đô thị của chính quyền thực dân Pháp, ba làng này bị di dời để phục vụ công trình mở rộng đường sá. Dân cư được chuyển đến khu vực hiện nay, nơi chùa Quang Hoa được dựng lại. Cùng với chùa Thiền Quang và chùa Pháp Hoa, nơi đây hình thành nên một cụm di tích chùa cổ trong nội đô Hà Nội, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống. Năm 1989, cụm di tích này được xếp hạng là di tích thắng cảnh cấp quốc gia, khẳng định vị trí quan trọng trong di sản kiến trúc-văn hóa Thăng Long.

Về kiến trúc, chùa Quang Hoa có quy mô tương đối lớn, bố cục hài hòa giữa không gian thờ tự và sinh hoạt. Các hạng mục chính gồm: Điện Tam bảo, nhà Tổ, phủ Mẫu, vườn tháp, cùng các công trình phụ như nhà khách, giảng đường, thư viện. Điện Tam bảo được thiết kế theo kiểu chuôi vồ, với 7 gian Bái đường và 5 gian Thượng điện, là nơi trung tâm tổ chức các nghi lễ Phật giáo.

Nội thất chùa nổi bật với nhiều bức y môn và bức cốn chạm khắc tinh xảo, thể hiện đề tài phong phú như tứ linh, trúc lão, hoa văn thực vật. Các tác phẩm kết hợp kỹ thuật chạm nổi và chạm lộng, thể hiện rõ nghệ thuật điêu khắc gỗ truyền thống. Hệ thống tượng thờ tại chùa cũng rất phong phú, tiêu biểu cho giáo lý Phật giáo Đại thừa, với các bộ tượng như Tam Thế Phật, Di Đà Tam Tôn, Hoa Nghiêm Tam Thánh…

Một điểm nổi bật của chùa Quang Hoa là hệ thống bia đá phong phú còn được bảo tồn nguyên vẹn. Các tấm bia có niên đại từ đầu thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, ghi chép quá trình hình thành, trùng tu và công đức của Phật tử. Đặc biệt là các bia khắc vào các năm: Minh Mệnh thứ 2 (1821), Minh Mệnh thứ 6 (1825), Minh Mệnh thứ 12 (1831), Tự Đức thứ 19 (1866), Tự Đức thứ 34 (1882), Bảo Đại năm thứ 13 (1938)...

Chùa tổ chức các lễ Giỗ tổ truyền thống vào các ngày 4 tháng Tư, 24 tháng Bảy và 22 tháng Tám âm lịch.