Đình-đền Đông Hạ

Đình và đền Đông Hạ là một cụm di tích, toạ lạc trên một mảnh đất ở số 28-30 ngõ Huế, phố Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà Nội. Nơi đây vốn là một làng cổ thuộc tổng Tả Nghiêm, huyện Thọ Xương, nằm ở phía nam kinh thành Thăng Long xưa. 

Theo tư liệu khắc trên tấm bia “Hâụ thần bi ký” dựng năm Vĩnh Thịnh 12 (1716) ghi việc một số gia đình công đức xây đình và xin được bầu làm hậu thần, có thể xác định đình Đông Hạ được xây dựng vào thế kỷ XVIII. Đình thờ ba vị thành hoàng làng: Cao Sơn đại vương, Linh Lang đại vương và Đức Thánh Trần-Trần Hưng Đạo. Đình được xây quay về hướng đông. Cấu trúc đình có 3 gian: 1 gian đại bái, 1 gian hậu cung. Hiện nay đình còn lưu giữ được một số bức hoành phi, câu đối có niên đại Khải Định, Bảo Đại (triều Nguyễn) và ba cỗ long ngai bài vị thờ tam vị thành hoàng làng – phong cách nghệ thuật thế kỷ XIX. 

Đền Đông Hạ, tên chữ là Linh Ứng tự, được khởi dựng từ thời Hậu Lê ở thế kỷ XVIII, có lẽ cùng thời gian với dựng đình. Văn bia hiện còn tại đền cho biết vào năm Thành Thái 7 (1895), đền được trùng tu. Vào năm Bảo Đại 3 (1928), do mở đường nên ngôi đền được dựng lại. Đền thờ các vị thần trong tín ngưỡng Tứ phủ gồm: hậu cung có khám thờ, trong khám có tượng Tam toà Thánh Mẫu, bệ thờ bên ngoài thấp hơn, trên bệ đặt 4 pho tượng Tứ vị Vua Bà. Ban bên phải nhìn từ ngoài vào thờ Chầu Bát Nàn, hai bên phía trước thờ Cô và Cậu. Ở gian thờ Tam Toà Thánh Mẫu có bức hoành phi “Mẫu nghi thiên hạ” niên hiệu Bảo Đại năm Mậu Thìn (1929) và hệ thống cửa võng, cột treo các câu đối sơn son thếp vàng, hương án, đồ thờ mang phong cách đời Nguyễn. 

Lễ hội đình Đông Hạ được tổ chức vào ngày 10/2 âm lịch. Thủ nhang đồng đền Nguyễn Tiến Nghĩa cho biết, trước đây, vào lễ hội có đám rước nhưng những năm gần đây, do đám rước gây tắc nghẽn giao thông nên vào ngày lễ hội, các hoạt động nghi thức chỉ tổ chức ở trong đình. 

Hội đền được tổ chức vào tháng 3 đúng ngày tiệc Mẫu. Ở đền có các nghi thức cúng tế và hầu đồng. 

Đình, đền Đông Hạ đã được Thành phố Hà Nội xếp hạng di tích kiến trúc, nghệ thuật năm 1999.